Trót bị ấn tượng xấu vì các dự án hát với dàn giao hưởng thường để “lòe” thiên hạ hơn là phát huy hết các công năng dàn nhạc qua các bản phối khí xứng đáng, tôi ngần ngại mãi mới mua Symphonicities của Sting.

May cho tôi, dự án giao-hưởng-hóa của người nghệ sĩ ngót sáu mươi tuổi này (Sting sinh năm 1951) không làm tôi thất vọng chút nào.

Ngược lại là đằng khác. Tôi nghe suốt một tuần lễ liền, chìm đắm trong các bản phối đẹp đẽ được trình tấu bởi dàn nhạc Royal Philharmonic Luân Đôn và tài chỉ huy của nhạc trưởng Steven Mercurio.

Yêu cầu để có một bản phối hay, là làm sao cho phần trình tấu dàn nhạc trở nên một thành tố quan trọng trong nhạc phẩm, chứ không phải chỉ là cái nền hòa âm đỡ lấy giai điệu kiểu bài tập khoa Lý-Sáng-Chỉ. Ở Symphonicities, có những cái tên như thế này: David Hartley, Rob Mathes, Steven Mercurio, Vince Mendoza, Jorge Calandrelli, Nicola Tescari, Robert Sadin, Daniel Barridge, Michael Legrand, Bill Ross, thì ta yên tâm.

Tôi lướt qua các bài chính:

Englishman In New York: bản hòa âm đầy đặn, chỉ thiếu chút “hương vị” bộ gõ.
Every Little Thing She Does is Magic: mang sắc thái của một bản phối gốc (original arrangement) hơn là phối lại. Đoạn cadenza (kết) tuyệt hay.
I Hung My Head: vốn là ca khúc đáng chú ý nhất trong đĩa Mercury Falling vì cấu trúc tác phẩm rất đặc biệt, ca từ đầy ẩn ý, chuyển hành hợp âm độc đáo và nhịp 9/8 hiếm gặp. Ở bản phối với dàn nhạc lớn này, nó vẫn là một bài hát xuất sắc.
You’ll Be My Ain True Love: bài tôi yêu nhất trong album. Jo Lawry, một giọng nữ bi kịch, thay Alison Krauss vốn bảy năm trước thu cùng Sting cho phim Cold Mountain. Tôi thích Jo Lawry hơn (đã add cô vào MySpace). Một bài hát đắng chát, với hai giọng nam nữ lẵng nhẵng theo nhau cách một quãng tám như hình với bóng. Ám ảnh.
Roxanne: Sting hát bài này rất lạ, không giống gì version ngày trước. Không có “mùi” The Police nữa.
I Burn For You: nền trống điện nhàm và quá dài, hơi ngán ngẩm.
The Pirate’s Bride: không bao giờ tôi quên được dòng giai điệu viết cho oboe solo (Shelley Woodworth trình tấu) trong bài này. Đẹp đến nghẹn ngào. Jo Lawry xuất hiện trở lại. Đây là một bài hát rất cũ (hình như 1996, năm mà Sting sang Saigon) mà tôi cứ tưởng là mới.

***

Hồi xưa tôi nghe Sting với tâm lý mình nghe một rocker Anh Quốc có tiếng đàn bass tuyệt vời (được tạp chí Bass Player đưa vào danh sách các bass heroes), có giọng khàn nhưng dịu chứ không thô như Rod Stewart, có tác phong sân khấu chững chạc. Nghĩa là nghe để mà nghe, nghe cái “vỏ” ["Lời nói chỉ là vỏ trứng của im lặng" - thơ Phan Đan] vậy thôi. Bây giờ, tôi mới thấy quý chất giọng Sting - một giọng nam như vậy không bao giờ sến, hát gì cũng không sến (giọng ngọt như Paul McCartney mới dễ sa đà vào sến). Giai điệu Sting lạ lùng, không bao giờ mạch lạc như người nghe phổ thông mong muốn, mà giống nhiều mảnh được hàn vào nhau ngẫu hứng qua các chuyển hành hợp âm. Câu trước bắt đầu ở phách 3, câu sau có thể ngay phách 1, không “cân phương” tuân thủ nguyên tắc sáng tác cổ điển. Vì vậy khó nhớ. Người ta chỉ hát được nhạc Sting với đúng chuyển hành hợp âm gốc, không thể tùy tiện thay đổi. Tác khúc của Sting là một tổng thể gồm hòa âm, cách chọn nhạc cụ (thường là guitar), giai điệu và cách hát như nói chuyện (bởi lời ca của Sting nhiều tầng nghĩa, hát bay bướm nữa chắc chẳng ai thấm được) đan cài vào nhau. Không có gì thừa.

Hiểu được cái lẽ tối giản của Sting, mới thấy yêu nhạc anh.

Như tôi đã yêu và ngày càng yêu hơn, qua đĩa Symphonicities.