Mới đây, tình cờ được share một vài con số từ một cuộc khảo sát về quan điểm của cá nhân đối với sự thành công trong cuộc sống, tôi thấy kết quả này vừa lạ lại vừa quen: Có hơn 84% người được hỏi đồng ý rằng chúng ta sẽ đạt được nhiều hơn bằng cách làm việc cùng nhau. Kết quả này có khác gì so với trước đây không thì tôi không biết, chỉ biết rằng cái tinh thần hợp tác, teamwork đã được tôi đề cao và áp dụng từ lâu lắm rồi.

Khi vào nghề producer (biên tập album âm nhạc) năm 1997, tôi làm việc độc lập. Thì cũng dễ hiểu thôi, các biên tập viên được hãng đĩa giao cho từng dự án, sau khi thỏa thuận xong các điều khoản/điều kiện thì một mình tác chiến, mỗi người ôm một chương trình. Mỗi người tự vắt óc suy nghĩ, tìm kiếm bài vở, liên hệ ca sĩ, tìm người hòa âm, thuê phòng thu. Và đứng vai trò chủ dự án, thay mặt “nhà đầu tư” là hãng đĩa. Không ai dạy chúng tôi làm việc nhóm. Teamwork là khái niệm xa lạ.

Thế nhưng ngay ở những chương trình đầu tiên, tôi đã tìm cách tổ chức nhóm làm việc. Chẳng phải sáng kiến to tát gì, mà vì mình tôi ôm không xuể, nên phân trách nhiệm thành nhiều tầng, chia cho các cá nhân khác nhau. Tôi nhớ lúc đầu thường làm việc cùng nhạc sĩ Bảo Chấn, các nhạc công Lý Được, Thanh Sơn, Quang Phúc, Hoài Sa, Anh Khoa, Kim Tuấn. Phân công cụ thể như sau:

- tôi chịu trách nhiệm tìm bài vở, biên tập thành một album “lý thuyết”, album mẫu, trong đó ghi rõ phong cách hòa âm và cách thể hiện từng bài
- nhạc sĩ Bảo Chấn giúp tôi thêm ý tưởng hòa âm, góp ý chọn ca sĩ
- nhạc sĩ Bảo Chấn, tôi và Hoài Sa, Quang Phúc chia nhau các bài để soạn hòa âm
- nhạc sĩ Bảo Chấn và tôi thay nhau chỉ đạo ca sĩ lúc họ thu âm
- Hoài Sa, Quang Phúc giúp chúng tôi tô điểm thêm phần hòa âm cho hoàn chỉnh

Đó là teamwork. Nhưng bạn đừng hiểu quá đơn giản là chỉ chia trách nhiệm cho nhiều người. Các cá nhân phải có mối liên hệ hữu cơ, mật thiết. Chẳng hạn, anh Bảo Chấn có quyền thay đổi phong cách một bài hát nếu như anh có ý tưởng hay. Anh Quang Phúc hay anh Hoài Sa có quyền sửa chữa một chi tiết hòa âm. Ngay cả ca sĩ không chỉ đến phòng thu hát xong nhận thù lao là xong, mà phải động não cùng với mọi người, tìm cách thể hiện bằng giọng hát sao cho hợp với nền nhạc nhất. Sản phẩm chung cuộc - đĩa nhạc - là thành quả của một nhóm, một team. Chúng tôi đều là cha đẻ của chiếc đĩa, không phải công của một cá nhân đơn lẻ. Ai cũng tự hào, ai cũng xúc động, ai cũng thấy mình đã dốc sức thế nào và được đền đáp ra sao.

Thuở ấy chúng tôi cư xử với nhau như một gia đình. Có vai vế trên dưới, nhưng không có chuyện bắt nạt, không chơi xấu bao giờ. Với một chương trình âm nhạc được giao, chia nhỏ quyền lợi vật chất ra đâu còn bao nhiêu, nhưng ai cũng vui, chẳng hề nghĩ ngợi đo đếm. Chiều chiều, cả nhóm kéo nhau ra cà phê hoặc sang hơn chút, ra tiệm Monaco đường Pasteur ăn mì Ý. Hàn huyên, bàn thảo, động não, để hôm sau lại tiếp tục teamwork.

Hai năm 1998 - 99, tôi và anh Bảo Chấn làm rất nhiều chương trình cho hầu hết các hãng băng đĩa Sài Gòn. Nếu mình tôi, hay mình anh Chấn, cam đoan là không làm nổi một góc công việc. Nhưng chúng tôi teamwork. Đi cùng nhau, mau tới đích, lại vui, ai mà muốn ôm việc một mình.

Về sau này, tôi tổ chức teamwork với các nhạc công Dũng Đà Lạt, Kim Qui, Nguyễn Hữu. Tôi chỉ đưa ra ý tưởng, các bạn động não và tùy vào sở trường mà “dệt” nên bài phối. Mình tôi làm sao nghĩ hết ý, chi bằng nhờ vào tài nghệ các bạn. Mình các bạn cũng đâu thể làm nên bài hoàn chỉnh, phải có người cầm chịch. Thì đấy, teamwork.

Tiếng là nghệ sĩ phải sáng tạo trong cô đơn, nhưng ấy là lúc sáng tác cơ. Còn khi vào dự án, thì vẫn phải như một công ty, lập nhóm mà thực hiện. Âm nhạc trong ý nghĩa công-nghệ-âm-nhạc là một tiến trình có tổ chức, ở đó cá nhân không có ý nghĩa bằng sự hợp tác.

Ai cũng có một mong muốn là sẽ tiến xa hơn trên còn đường thành công của mình nhưng điều quan trọng hơn là tiến xa bằng cách nào? Nếu bạn không thể bước qua những con đường gian nan, khó khăn và đầy nguy hiểm, những người bạn hỗ trợ xung quanh bạn sẽ giúp bạn bước tới và xa hơn bạn tưởng đấy chỉ cần bạn và những người xung quanh bạn cố gắng.

Đông tay thì vỗ nên kêu.